Elektronska građa i izvori u bibliotekama
Zajednica matičnih biblioteka Srbije i u 2019. godini organizovala je tradicionalni stručno-naučni skup Biblionet, ovaga puta na temu Elektronska građa i izvori u bibliotekama. Domaćin skupa bila je Gradska biblioteka u Vršcu, a pokrovitelj skupa Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije.
Razvoj informacionog društva i porast broja elektronskih informacija, uslovili su i nužnost prilagođavanja biblioteka nastalim promenama koje se ogledaju u prihvatanju i razumevanju elektronske građe i izvora koje treba da prikupljaju, čuvaju i izdaju na korišćenje. Prisustvo elektronske građe i izvora u bibliotekama donelo je niz novih otvorenih pitanja koja se odnose, pre svega, na principe obrade informacija u elektronskom obliku, ali i na njihovo dugotrajno čuvanje. Naime, česta promena formata, vrste medija na kojima su informacije sadržane kao i nestalnost internet adresa onlajn izdanja, otvara pitanje obezbeđivanja načina da sadržaj koji je njima pohranjen ostane pristupačan i nakon zastarevanja mašina i softvera za reprodukciju, pristup i prepoznavanje sadržaja kao i propadljivosti medija na kojima su izvorno proizvedeni. Proizvodnja elektoronskih publikacija u specijalizovanim formatima karakterističnim za e-izdavaštvo i odnos biblioteka i izdavača u ovoj oblasti, obrada i čuvanje informacija sadržanih na platformama koje predstavljaju pomoćna sredstva u nastavi, arhiviranje veb sadržaja, problemi u prikupljanju, čuvanju i korišćenju elektronskog obaveznog primerka elektronskih publikacija (elektronske građe i izvora), nedostaci u primeni aktuelne zakonske regulative koja uređuje ovu oblast kao i njeno osavremenjavanje, predstavljju okosnicu u okviru koje su otvorena pitanja koja se tiču uređivanja ove oblasti i utvrđivanja daljeg pravca razvoja u okviru bibliotekarske struke.
Značaj teme ogleda se u pokušaju da se napravi pregledna studija dosadašnjih postignuća u oblasti rada sa elektronskom građom i izvorima u bibliotekama, ali i da se obezbedi problemski pristup ovoj temi, s obzirom na činjenicu da je dosadašnja praksa pokazala da su iskustva nedovoljna, da je praksa neujednačena i da postoje brojna otvorena pitanja kod bibliotekara koja se tiču odnosa prema građi u elektronskom formatu.
Radovi su problematizovali pitanja u vezi sa formatima elektronskih knjiga, istorijatom njihovog nastanka, kao i nastanka čitača za njihovu reprodukciju; nastankom, ulogom i problemima e-izdavaštva; principima i problemima u vezi sa korišćenjem e-knjiga u bibliotekama; zakonodavstvom, produkcijom, bibliografskom kontrolom i deponovanjem, standardima i obradom svih vrsta e-građe u bibliotekama; mestom e-publikacija u bibliografiji; vrstama digitalnih audio dokumenata – načinom korišćenja, pristupa, tehničkim svojstvima, načinima korišćenja u bibliotekama, postojećim i potencijalnim novim korisničkim grupama, kao i tehničkim zahtevima za trajno čuvanje; principima i problemima u vezi sa obradom i čuvanjem “rukopisne“ građe rođene u e-formatu; problemima obrade i korišćenja elektronskih udžbenika kao specifičnog novog nastavnog sredstva; principima i problemima u vezi sa prikupljanjem i čuvanjem elektronskog obaveznog primerka publikacija; principima i problema u vezi sa arhiviranjem veba, kao i pojmom digitalnog kulturnog dobra.
Na skupu su učestvovali gosti iz regiona, Aleš Klemen iz Mestne knjižnice u Ljubljani i Višnja Cej i Janja Maras iz Gradske knjižnice Zagreb, kao i Peter Hauslajtner iz Univerzitetske biblioteke u Bratislavi. Po pozivu, na skupu su učestvovali i Dejan Masliković, pomoćnik ministra kulture zadužen za razvoj digitalne infrastrukture koji je predstavio projekat izgradnje državnog data centra za koji je planirana strateška uloga u dugotrajnom čuvanju elektronskih podataka, kao i Gojko Božović ispred izdavačke kuće Arhipelag koji je govorio o iskustvima u oblasti e-izdavaštva.Tradicionalno, na skupu je dodeljena nagrada Đura Daničić za doprinos razvoju bibliotekarstva i kulture u celini, a koju su ove godine podelili Milorad Vučković iz Narodne biblioteke Srbije, Novka Šokica-Šuvaković iz Biblioteke Matice srpske i Dragan Kojić iz Gradske biblioteke u Novom Sadu. Domaćin skupa organizovao je obilazak kulturnih znamenosti grada, kao i posetu manastiru Mesić.
